Systemy gaszenia gazem w muzeach i archiwach
Jak działa skuteczne gaszenie archiwum?
Archiwum to dla systemów bezpieczeństwa specyficzny obiekt o ekstremalnie wysokim obciążeniu ogniowym. Nagromadzenie papieru i tektury sprawia, że priorytetem jest nie tylko wczesna detekcja, ale przede wszystkim zastosowanie metod gaśniczych, które nie zniszczą bezcennych akt. Poznaj rygorystyczne wymagania ppoż dla archiwum oraz dowiedz się, dlaczego gaz jest jedynym bezpiecznym sposobem na gaszenie dokumentacji.
Ochrona zbiorów archiwalnych wyklucza stosowanie tradycyjnych środków gaśniczych. Woda powoduje pęcznienie papieru i pleśń, a proszek bezpowrotnie niszczy strukturę dokumentów. Oto 4 filary bezpiecznej ochrony:
Systemy wczesnej detekcji zasysającej
Zanim pojawi się otwarty ogień, papier potrafi tlić się godzinami. Systemy rurek zasysających powietrze wykrywają zagrożenie na etapie niewidocznego dymu, co pozwala na reakcję personelu jeszcze przed wyzwoleniem systemu gaśniczego.
Gaszenie gazem (SUG-G)
To jedyne w 100% bezpieczne rozwiązanie. Gazy obojętne (np. Inergen) lub chemiczne (np. Novec 1230) gaszą pożar poprzez obniżenie stężenia tlenu lub odebranie energii cieplnej, nie pozostawiając żadnych śladów na dokumentach.
Mgła wodna jako alternatywa
W nowoczesnych obiektach stosuje się systemy mgły wodnej, które zużywają ułamek wody w porównaniu do tryskaczy. Mikrokrople błyskawicznie odparowują, chłodząc pożar i minimalizując ryzyko zalania akt.
Specjalistyczna wentylacja i oddymianie
Ze względu na brak okien w wielu archiwach, niezbędne są zaawansowane mechaniczne systemy oddymiania. Pozwalają one na szybkie usunięcie toksycznych gazów pożarowych bez narażania zbiorów na działanie czynników zewnętrznych.
Gaszenie archiwum gazem wymaga precyzyjnego zaprojektowania dysz, szczególnie przy zastosowaniu regałów jezdnych. System musi zostać tak skonfigurowany, aby gaz był w stanie spenetrować nawet najwęższe szczeliny między ściśniętymi blokami dokumentacji, zapewniając pełną skuteczność gaśniczą.
Gęstość obciążenia ogniowego – Fundament bezpieczeństwa archiwum
Archiwum to z punktu widzenia fizyki pożaru olbrzymie skupisko paliwa. Wartość opałowa papieru sprawia, że gęstość obciążenia ogniowego w takich pomieszczeniach błyskawicznie przekracza próg 500 MJ/m², często sięgając kilku tysięcy megadżuli. Tak wysokie parametry wymuszają na inwestorze wydzielenie archiwum jako niezależnej strefy pożarowej.
Wymagania ppoż dla archiwum narzucają stosowanie ścian i stropów o bardzo wysokiej klasie odporności (np. REI 120) oraz montaż drzwi przeciwpożarowych o klasie minimum EI 60. Wszelkie instalacje przechodzące przez te przegrody muszą posiadać certyfikowane przejścia przeciwpożarowe oraz przepusty przeciwpożarowe, aby ogień nie przedostał się do reszty budynku.
Architektura wnętrza i regały jezdne (przesuwne)
Nowoczesne składowanie dokumentów opiera się na regałach jezdnych, które po zsunięciu tworzą niemal litą bryłę papieru. Jest to ogromne wyzwanie dla systemów gaśniczych. Projektując systemy gaszenia gazem, inżynierowie muszą uwzględnić odpowiednie ciśnienie wyładowania, aby środek gaśniczy dotarł do każdego arkusza.
Równie istotne są zasady eksploatacyjne: kartony z aktami nie mogą znajdować się bliżej niż 0,5 metra od punktów oświetleniowych. W wąskich alejkach między regałami kluczowe jest również sprawne oświetlenie ewakuacyjne oraz widoczne oznakowanie, prowadzące do wyjść wyposażonych w sprawne alarmy przeciwpożarowe.
Specjaliści w zabezpieczaniu archiwów i zbiorów akt
Projektowanie gazowych systemów gaśniczych dla archiwów
Montaż systemów wczesnej detekcji dymu (zasysających)
Konsultacje z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż.
Wykonanie biernych izolacji ogniochronnych konstrukcji
Regularne serwisy przeciwpożarowe i testy szczelności stref
Opracowanie Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP)
Dokumentacja, IBP i procedury ewakuacji zbiorów
Każde archiwum zakładowe o dużej powierzchni musi zostać uwzględnione w Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego budynku. Dokument ten powinien zawierać szczegółowy scenariusz działań, a w przypadku archiwów państwowych lub historycznych – również procedurę ewakuacji najcenniejszych zbiorów.
Aby systemy zadziałały bezbłędnie, niezbędna jest integracja z nadrzędnym Systemem Sygnalizacji Pożaru (SSP). Warto również zadbać o zabezpieczenie przeciwpożarowe instalacji elektrycznej zasilającej oświetlenie i napędy regałów, aby wyeliminować najczęstsze przyczyny zwarć prowadzących do pożarów ukrytych.
FAQ – Archiwa i Muzea
Gaśnice proszkowe wyrzucają drobny pył chemiczny pod dużym ciśnieniem. Drobinki te wbijają się w strukturę papieru, niszcząc go na poziomie mikroskopijnym i uniemożliwiając późniejszą renowację dokumentów. Jedyną bezpieczną alternatywą jest gaz.
System zasysający (np. typu VESDA) stale pobiera próbki powietrza z pomieszczenia i analizuje je za pomocą lasera. Pozwala to wykryć dym na etapie tlenia się akt, dając cenny czas na reakcję personelu, zanim pożar rozwinie się do etapu wymagającego użycia systemu gaśniczego.
Tak, zsunięte regały tworzą barierę dla tradycyjnych środków gaśniczych. Dlatego w archiwach stosuje się gaz, który jako substancja lotna jest w stanie spenetrować nawet milimetrowe szczeliny między blokami dokumentacji i skutecznie zdusić ogień wewnątrz regału.
Drzwi oddzielające archiwum od korytarzy ewakuacyjnych muszą stanowić barierę dla ognia i dymu. Zazwyczaj wymagana jest klasa odporności ogniowej EI 60 oraz wyposażenie drzwi w urządzenie samozamykające.
Zgodnie z polskimi normami oraz wymaganiami producentów, systemy i instalacje przeciwpożarowe oparte na gazie muszą przechodzić pełny przegląd techniczny i konserwację nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy.
Sprawdź naszą ofertę
Zabezpiecz swoje archiwum z najwyższą precyzją!
Twoja dokumentacja to kapitał firmy i historia, której nie da się odtworzyć. Skontaktuj się z nami – zaprojektujemy system gaśniczy bezpieczny dla papieru, dobierzemy optymalną detekcję i wykonamy kompleksowe zabezpieczenia przeciwpożarowe, które ochronią Twoje archiwum przed każdą ewentualnością.